Η Μεγαλüχαρη
Βρßσκεται στο ομþνυμο χωριü του ¶νω Ραδοβυζßου, στα ριζÜ καταπρÜσινης βουνοπλαγιÜς. (Απ' την εκκλησßα πÞρε το üνομα και το χωριü, το οποßο πριν λεγüταν Μπüτση). Απ' το μοναστÞρι που υπÞρχε εκεß παλιÜ σþθηκε μüνο ο ναüς, ο οποßος σÞμερα λειτουργεß ως ενοριακüς.
Με βÜση την τεχνικÞ της κατασκευÞς του αλλÜ και τις χρονολογßες που φÝρουν μερικÝς εικüνες του τÝμπλου, πρÝπει να κτßστηκε στα μÝσα του 17ου αιþνα, στη θÝση Üλλου παλαιüτερου ναοý, του οποßου την ßδρυση ο Σεραφεßμ εντελþς ατεκμηρßωτα -ως συνÞθως- τοποθετεß στο 13ο αιþνα. ΤιμÜται στη μνÞμη της ΓÝννησης της Θεοτüκου. Εßναι μονüκλιτη θολωτÞ βασιλικÞ με τρουλλοειδÞ εγκÜρσιο θüλο, ο οποßος ενþ εξωτερικÜ εμφανßζεται ως ορθογþνιος, στο εσωτερικü στρογγυλεýονται οι γωνßες του και γßνεται κυκλικüς. ¶λλη μßα ιδιορρυθμßα παρουσιÜζει το κτßριο στις μακρÝς πλευρÝς του, üπου αντß για τους συνηθισμÝνους στα χρüνια της τουρκοκρατßας ημικυκλικοýς "χοροýς" συναντοýμε μεγÜλες ορθογþνιες προεξοχÝς των τοßχων -στοιχεßο πρωτüγνωρο και μοναδικü στη ναοδομßα της περιοχÞς της ¶ρτας. ΕπειδÞ οι υποτυπþδεις αυτοß χοροß δεν προσφÝρουν τßποτα στην αισθητικÞ του μνημεßου, συμπεραßνεται üτι Ýγιναν αποκλειστικÜ για να στηρßξουν με τις καμÜρες τους τον τετρÜγωνο ψευδοτροýλλο.
Ο ναüς εßναι πλακοσκÝπαστος με απλÞ τοιχοποιßα χωρßς κεραμοπλαστικÞ Þ Üλλη διακüσμηση. Η εμφανÞς αναντιστοιχßα της βüρειας θýρας του ναοý με το υπÝρθυρο της, οδηγεß στο συμπÝρασμα üτι περιορßστηκε το Üνοιγμα αυτÞς της θýρας, πιθανüτατα κατÜ τον ταραχþδη - για την περιοχÞ - 19ο αιþνα, για μεγαλýτερη ασφÜλεια.
Τοιχογραφßες υπÜρχουν στο Ιερü και στον κυρßως ναü, αλλÜ εßναι δυσδιÜκριτες τüσο απ' τη φθορÜ του χρüνου üσο και απü την αιθÜλη. Οι τοιχογραφßες που πιθανüτατα υπÞρχαν στο νÜρθηκα δε σþζονται, διüτι οι τοßχοι του καλýφθηκαν απü παλιÜ με επÜλληλα ασβεστοκονιÜματα. Επßσης δεν μας εßναι γνωστüς ο χρüνος κατασκευÞς του γραπτοý διακüσμου, εικÜζεται üμως üτι εßναι σýγχρονος με την ßδρυση του ναοý, δηλαδÞ του 17ου αιþνα.
Στο üχι αξιüλογης τÝχνης ξυλüγλυπτο τÝμπλο υπÞρχαν - αλλÜ αφαιρÝθηκαν για ασφÜλεια - και δýο φορητÝς εικüνες με τη χρονολογßα 1665, στοιχεßο που βοηθÜει στη χρονολüγηση üχι μüνο ολüκληρου του γραπτοý διακüσμου αλλÜ και του ßδιου του ναοý. Στο μνημεßο υπÞρχαν και Üλλες φορητÝς εικüνες μεγÜλης αξßας, απ' τις οποßες Üλλες εκλÜπηκαν κι Üλλες φυλÜσσονται στο μουσεßο.
Η ιστορßα του μοναστηριοý για πολλÜ χρüνια συνδÝθηκε με την εθνικÞ μας ιστορßα: Σ' αυτü οι Ραδοβυζινοß καπεταναßοι ΣκαλτσογιÜννης, Τσιγαρßδας, ΚατσιγιÜννης και ΚοσσυβÜκης κÞρυξαν στις 25 Ιανουαρßου του 1854 επανÜσταση κατÜ των Τοýρκων, τη γνωστÞ ως επανÜσταση της Μπüτσης.
Οι εργασßες διαμüρφωσης του περιβÜλλοντα το ναü χþρου που Ýγιναν πρüσφατα, εßχαν ως αποτÝλεσμα την αισθητικÞ αναβÜθμιση του μνημεßου.